GPU NVIDIA: Tiếp Bước Khám Phá Mặt Trăng Cùng Robot AI

Được biết đến như những bộ xử lý đồ họa hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và trò chơi điện tử, GPU của NVIDIA giờ đây sẽ tham gia vào một thử thách mới mẻ: hoạt động trên bề mặt Mặt Trăng. Nếu mọi kế hoạch diễn ra suôn sẻ, đây sẽ là lần đầu tiên một GPU của NVIDIA được đưa lên thiên thể này để hỗ trợ nhiệm vụ khám phá địa hình bằng robot tự hành.

Lunar Outpost, một công ty khởi nghiệp, đã công bố ý định trang bị nền tảng tính toán NVIDIA Jetson cho mô hình xe tự hành Mặt Trăng thế hệ mới. Chip này sẽ xử lý dữ liệu từ hệ thống LiDAR, một công nghệ sử dụng tia laser để quét địa hình và tạo ra bản đồ 3D theo thời gian thực.

Justin Cyrus, CEO của Lunar Outpost, đã chỉ ra rằng họ đang theo dõi khả năng của NVIDIA Jetson so với các máy tính không gian truyền thống. Mục tiêu chính là khai thác sức mạnh từ GPU để nâng cao khả năng và hiệu suất của robot trong môi trường khắc nghiệt ngoài Trái Đất.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh NASA đang khởi động chương trình đưa con người trở lại Mặt Trăng thông qua dự án Artemis. Đồng thời, NASA cũng đang hỗ trợ các công ty tư nhân qua chương trình Dịch vụ Tải trọng Mặt Trăng Thương mại (CLPS), nhằm đưa các thiết bị khoa học và robot đến Mặt Trăng trước khi các phi hành gia trở lại, dự kiến diễn ra vào năm 2028.

Bên cạnh việc hợp tác với Lunar Outpost, NVIDIA cũng đã bắt tay với Firefly Aerospace – công ty tư nhân đầu tiên thực hiện thành công một vụ hạ cánh trên Mặt Trăng bằng robot. Trong dự án này, nền tảng Jetson sẽ được sử dụng trên các vệ tinh quỹ đạo Mặt Trăng, cho phép xử lý hình ảnh ngay tại chỗ thay vì phải gửi toàn bộ dữ liệu về Trái Đất. Phương pháp này giúp tạo bản đồ nhanh chóng, theo dõi hoạt động của robot và giảm thiểu lượng dữ liệu cần truyền đi xa.

Theo kế hoạch, chiếc xe tự hành mới của Lunar Outpost sẽ được đưa lên Mặt Trăng bằng tàu đổ bộ của Intuitive Machines. Robot sẽ mang theo đa dạng cảm biến để khảo sát các hố va chạm và những khu vực khó tiếp cận mà vệ tinh không thể quan sát.

Sau đó, công ty còn đẩy mạnh dự án đến khu vực Reiner Gamma, nơi có một dị thường từ tính bí ẩn đã khiến các nhà khoa học bối rối trong nhiều năm qua. Hai nhiệm vụ này dự kiến sẽ được phóng vào cuối năm nay thông qua tên lửa Falcon 9 của SpaceX.

Khác với các GPU hiệu năng cao như Blackwell hay Vera Rubin, dòng sản phẩm Jetson được thiết kế đặc biệt cho robot và các thiết bị AI biên. Chip này có kích thước nhỏ, tiêu thụ điện năng thấp nhưng vẫn có khả năng xử lý dữ liệu từ camera, cảm biến và LiDAR ngay trên thiết bị mà không cần đến máy chủ từ xa.

Justin Cyrus đã chia sẻ rằng hệ thống điều khiển của Lunar Outpost trước đây chủ yếu dựa vào các thuật toán lập trình sẵn. Hiện tại, công ty đã tích hợp AI hiện thân (Embodied AI), cho phép robot không chỉ thực hiện lệnh mà còn có khả năng quan sát môi trường, phân tích tình huống và đưa ra quyết định hợp lý.

Tuy nhiên, việc đưa GPU lên Mặt Trăng không phải là một thử thách dễ dàng. Hầu hết thiết bị điện tử không gian hiện nay hoạt động ở quỹ đạo gần Trái Đất, nơi vẫn có từ trường bảo vệ trước phần lớn bức xạ vũ trụ. Ngược lại, Mặt Trăng phải chịu đựng bức xạ trực tiếp và sự chênh lệch nhiệt độ cực lớn giữa ngày và đêm, điều này đòi hỏi các linh kiện điện tử phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe hơn.

Lunar Outpost đã xác định rằng toàn bộ hệ thống phải hoạt động với mức tiêu thụ điện năng rất thấp trong khi vẫn có khả năng sống sót qua đêm Mặt Trăng kéo dài tới gần 14 ngày Trái Đất.

Nếu công nghệ này được chứng minh là thành công, các robot trong tương lai sẽ có khả năng tự hành tốt hơn, tự lập bản đồ, nhận diện địa hình và đưa ra quyết định gần như theo thời gian thực. Đây sẽ là một bước chuẩn bị quan trọng cho mục tiêu xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng, nơi mà robot sẽ đảm nhận phần lớn công việc xây dựng cơ sở hạ tầng trước khi con người đặt chân tới.

Hơn nữa, Lunar Outpost còn nghiên cứu phát triển một mẫu xe tự hành lớn hơn có tên Pegasus, được thiết kế nhằm vận chuyển phi hành gia cho những sứ mệnh tương lai. Xuất phát điểm ban đầu dự kiến sử dụng tên lửa New Glenn của Blue Origin, nhưng tình hình hiện vẫn chưa rõ ràng sau sự cố trong các thử nghiệm gần đây.

Theo thông tin từ Lunar Outpost, kế hoạch đưa con người trở lại Mặt Trăng vào năm 2028 vẫn không thay đổi. Để thực hiện điều này, ngành công nghiệp hàng không vũ trụ sẽ cần những tên lửa có thể chịu tải trọng lớn hơn, cùng với các robot thông minh hơn, và rất có thể GPU của NVIDIA sẽ trở thành một phần thiết yếu trong hành trình này.